“Chúng
ta không có cơ hội làm quá nhiều điều, và mỗi thứ chúng ta làm đều phải thật
sự tuyệt vời. Bởi v́ đây là cuộc đời của chúng ta. Cuộc đời ngắn ngủi lắm,
và rồi bạn chết, bạn biết chứ? Và chúng ta đều được lựa chọn để làm điều này
với cuộc đời ḿnh. V́ vậy điều ta làm nên thật tốt. Nên đáng giá.”[1]
Steven Job
Con người được gọi là chết khi mạch, nhiệt độ, huyết áp và hơi thở không c̣n đo được. Khi con người chết, người ta sẽ hoàn toàn bất động, các chất dịch trong cơ thể thoát dần ra ngoài, thân xác sẽ thối rữa, từng thớ thịt sẽ bong tróc. Thân xác sẽ phân hủy dần theo thời gian.
Chết mang lại cho người ta nhiều ư nghĩa.
Chết là b́nh thường. Các tế bào trong cơ thể đều có một tuổi thọ nhất định. Đến một lúc nào đó, các tế bào không c̣n hoạt động nữa. Con người sẽ chết.
Người ta có thể chết do nhiều nguyên nhân khác nhau: tai nạn, bệnh tật, già yếu, … Tất cả mọi người đều sẽ kết thúc cuộc sống theo quy luật của tự nhiên.
Nhưng tại sao con người ta sinh ra ở đời, phải làm việc vất vả để rồi cuối cùng cũng phải chết? Điều này khiến cho sự chết không là b́nh thường, nhưng là một nghịch lư.
Cuộc sống là một hành tŕnh mà con người phải nỗ lực thật nhiều. Trong thế giới ngày nay, người ta phải nỗ lực thật nhiều để học tập, làm việc nhằm có khả năng đáp ứng với mọi nhu cầu của cuộc sống, nhưng, những ǵ họ làm ra cũng sẽ không mang theo được khi chết.
Như vậy, chết là bất thường trong một cuộc sống mà b́nh thường lẽ ra là ta phải hưởng thụ những ǵ mà ta làm ra măi măi. Nhưng chết xuất hiện và làm cho mọi sự đều phải nh́n lại một cách khác. Có người đă nói rằng chết trở nên cưỡng bách.
Trước cái chết, những chọn lựa trở nên chính xác hơn bao giờ hết. Khi đứng trước cái chết, những quyến luyến lệch lạc không c̣n. Tiền tài vật chất không c̣n mang ư nghĩa đối với người sắp chết, v́ người chết không c̣n sử dụng được những thứ đó. Danh vọng, chức tước, quyền lực, địa vị … cũng trở nên không quan trọng. Phải chăng khi không c̣n những bám víu ấy nữa, người ta sẽ trở nên khôn ngoan hơn?
Trừ những cái chết bất đắc kỳ tử, những lúc hấp hối, người chết cũng phải phụ thuộc hoàn toàn vào những người thân cận. Khi chết rồi, thân xác bất động phải phụ thuộc vào những người ở lại tắm rửa, lau lọt, trang điểm…
Nhưng thực sự, không có sự giống nhau giữa những người chết v́ mỗi người tạo nên những thành quả khác nhau trong cuộc sống. Có người để lại sự tiếc nhớ v́ những đóng góp của họ cho xă hội, đất nước. Có người chẳng để lại ǵ khác ngoài tiếng nhơ nhuốc v́ những công việc bẩn thỉu họ làm. Có người lại chẳng ai biết tới v́ họ vốn sống ẩn ḿnh, vô danh.
Trong sự khác biệt này, cái chết đem lại cho người ta một động lực để sống. Nếu chết là b́nh thường theo quy luật tự nhiên, khiến cho con người hoàn toàn thụ động, th́ sống làm sao không để lại tiếng nhơ nhuốc cho đời sau khi chết, mang lại cho con người một sự chủ động để sống có ích cho người khác.
Dẫu rằng, đối với người sống th́ chỉ nên ghi nhớ những điều tốt đẹp mà người chết đă làm khi người đó c̣n sống, và xóa nḥa những lỗi lầm của người đó khi họ đă chết.
Tuy nhiên, đối với một vài người, chết là cơ hội để họ thỏa măn những vui thú của bản thân. Họ nghĩ rằng v́ ai cũng phải chết nên cứ thỏa măn những thú vui của cuộc đời. V́ thế, cần thỏa sức trải qua các thú ăn chơi, miễn không làm hại người khác là được.
Nhưng đến khi sắp chết, những con người đó có hối tiếc với cuộc đời đă qua không?
Cuộc sống thực sự ngắn ngủi. “Em ơi có bao nhiêu, sáu mươi năm cuộc đời …”[2]. Ai đó rồi cũng sẽ đến lúc phải chết. Thế nên, người ta cần sống thực sự có ích để không phải hối tiếc với những ǵ đă qua.
Đức Thiện SJ.
[1]http://www.tudiendanhngon.vn/tabid/87/strcats/195/sw/c/charmode/true/default.aspx
[2] Bài hát 60 năm cuộc đời của nhạc sĩ Y Vân.